Phong cách xử lý xung đột của bạn là gì?
Trắc nghiệm miễn phí trong 2 phút
Không ai xử lý xung đột theo đúng một cách. Có hôm bạn cố giành điều mình muốn, có hôm bạn tìm một thỏa thuận, có hôm bạn cho qua. Dù vậy, phần lớn mọi người vẫn có một phản xạ quen thuộc nhất, nhất là khi bị dồn ép: khi đồng nghiệp nhận vơ công lao, khi nửa kia muốn một điều khác, hay khi bố hoặc mẹ lại nói câu muôn thuở.
Bài trắc nghiệm đưa ra mười hai tình huống thường ngày: ở chỗ làm, với nửa kia, với gia đình và với bạn bè. Ở mỗi tình huống, hãy chọn câu gần nhất với điều bạn thật sự sẽ làm, không phải điều bạn nghĩ mình nên làm. Cuối bài, bạn sẽ thấy phản xạ đầu tiên của mình thuộc phong cách nào trong năm phong cách xử lý xung đột, nó có ích ở đâu và cách để linh hoạt hơn.
Năm phong cách xử lý xung đột
- Cạnh tranhBạn nói rõ mình muốn gì và giữ vững lập trường. Khi chuyện quan trọng, bạn thà tranh luận đến nơi đến chốn còn hơn cho qua. Người khác luôn biết rõ bạn nghĩ gì, và mọi việc được quyết định. Điều nên rèn thêm là vẫn muốn hiểu phía bên kia sau khi đã nói xong ý mình, để sự rõ ràng không khiến bạn mất đi mối quan hệ.
- Hợp tácBạn coi xung đột là một vấn đề chung. Bạn đặt câu hỏi, nói rõ mình cần gì và kiên trì đến khi tìm ra cách ổn cho cả hai. Người khác cảm thấy được bạn lắng nghe, và giải pháp của bạn thường bền lâu. Điều nên rèn thêm là nhận ra khi nào vấn đề quá nhỏ, hoặc người kia quá thiếu thiện chí, đến mức không đáng đi hết cả quá trình.
- Thỏa hiệpBạn chọn điểm ở giữa. Khi hai người muốn hai điều khác nhau, bạn tìm cách đổi chác để mọi người cùng bước tiếp: mỗi người một nửa, lần này bạn, lần sau tôi. Cách này công bằng và nhanh, và người khác thấy bạn biết điều. Điều nên rèn thêm là nhận ra khi nào điểm giữa còn tệ hơn phương án của cả hai bên, hoặc khi điểm giữa do người khác chọn.
- Né tránhBạn giữ hòa khí bằng cách không lao vào. Bạn đổi chủ đề, chờ thời điểm tốt hơn hoặc quyết định chuyện đó không đáng. Điều đó giúp bạn tiết kiệm sức, giữ chuyện nhỏ luôn nhỏ, và hiếm khi nói ra điều khiến mình hối hận. Điều nên rèn thêm là nhận ra vấn đề nào sẽ không tự biến mất, và nêu ra khi nó còn nhỏ.
- Nhượng bộBạn sẵn lòng nhường. Khi ai đó rất muốn điều gì, bạn để họ có được, vì niềm vui của họ và mối quan hệ quan trọng với bạn. Người khác thấy bạn rộng lượng, dễ gần, và bạn làm dịu những lúc căng thẳng rất nhanh. Điều nên rèn thêm là để nhu cầu của mình cũng được đến lượt, và biết nói không khi một lời đồng ý khiến bạn trả giá quá đắt.
Các phong cách này từ đâu mà có
Năm phong cách này được Kenneth Thomas và Ralph Kilmann mô tả vào năm 1974, dựa trên một mô hình lưới có trước của Robert Blake và Jane Mouton. Công cụ chính thức Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument (TKI) là một sản phẩm riêng, và Nerve Arena không liên kết với công cụ này hay với nhà xuất bản của nó. Bài trắc nghiệm này là nội dung tự biên soạn và không chính thức: một cách nhanh để nhìn lại thói quen của bạn, không phải một công cụ đánh giá đã được kiểm định.
Câu hỏi về bài trắc nghiệm
- Có phong cách xử lý xung đột nào tốt nhất không?
- Không. Mỗi phong cách đều là lựa chọn đúng trong một số tình huống và phải trả giá trong những tình huống khác. Cạnh tranh bảo vệ điều quan trọng khi thời gian gấp, né tránh giúp bạn dành sức cho những cuộc tranh cãi thật sự đáng, còn nhượng bộ giữ cho mối quan hệ ấm áp. Giỏi xử lý xung đột nghĩa là chọn phong cách mà lúc đó cần, chứ không phải phong cách bạn luôn dùng.
- Phong cách xử lý xung đột có thay đổi được không?
- Có. Kết quả của bạn cho thấy một thói quen, không phải một nét tính cách cố định. Nó thay đổi theo hoàn cảnh (nhiều người cứng rắn ở chỗ làm nhưng dễ tính ở nhà) và theo sự luyện tập. Thử một phong cách ít quen hơn trong những cuộc trò chuyện không mấy hệ trọng là cách nhanh nhất để sẵn sàng dùng nó khi chuyện hệ trọng hơn.
- Đây có phải bài trắc nghiệm Thomas-Kilmann (TKI) không?
- Không. Đây là bài trắc nghiệm không chính thức do Nerve Arena tự biên soạn. Bài dùng năm phong cách mà Thomas và Kilmann đã mô tả, nhưng không câu hỏi nào lấy từ công cụ chính thức Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument, và Nerve Arena không liên kết với công cụ này hay với nhà xuất bản của nó.
- Có kết quả rồi, tôi nên làm gì tiếp?
- Hãy đọc trang về phong cách của bạn để xem nó giúp ích ở đâu và khiến bạn trả giá thế nào, rồi chọn một cách làm mới để thử trong tuần này. Tốt hơn nữa, hãy tập trước: trong Nerve Arena, bạn luyện những cuộc trò chuyện khó với các đối thủ AI, để lần nói thật không phải là lần thử đầu tiên.