मुखस्तंभ

त्यांची पद्धत

काहीही स्पष्ट न करता संभाषण संपावे, एवढेच त्यांना हवे असते. काय सांगायचे आणि काय नाही, यावरचा ताबा त्रोटक उत्तरांतून त्यांच्याकडेच राहतो: खांदे उडवणे, एखादे “कदाचित”, एखादे कोरडे “माहीत नाही”. प्रत्येक उत्तर सगळे काम पुन्हा तुमच्यावर ढकलते. तुम्ही शांतता भरून काढता, त्यांना काय म्हणायचे आहे याचे अंदाज बांधता, आणखी प्रश्न विचारता, आणि एका शब्दात उत्तर देता येणाऱ्या प्रत्येक प्रश्नाला नेमका एकच शब्द मिळतो. हे जमते कारण शांतता अस्वस्थ करते, आणि ज्या व्यक्तीला ती सर्वात जास्त जाणवते, ती सहसा बोलू लागते, विनवण्या करू लागते, किंवा हार मानते.

त्यांचे नेहमीचे बोल

• कदाचित.
• माहीत नाही. मला का विचारताय?
• आहे ते आहे.

काय कामी येते

खांदे उडवून टाळता येणार नाही असा खरा प्रश्न आला, की त्यांचे मन मोकळे होऊ लागते. दबावातून नव्हे तर कुतूहलातून आलेले खुले प्रश्न विचारा: त्यांना काय वाटते, किंवा यात अवघड काय आहे, आणि मग थांबा. शांतता तशीच राहू द्या, ती भरून काढू नका. त्यांनी थोडे जरी सांगितले, तर तुमच्या पुढच्या मुद्द्याकडे न वळता त्याच तुकड्याला आस्थेने प्रतिसाद द्या. अनेक चालींमध्ये तुमचा सूर एकसारखा ठेवा, आणि आत्ता वेळ योग्य नसेल तर नंतर उत्तर देण्याचा पर्याय द्या. धीर आणि सातत्यपूर्ण आस्था यांमुळे गप्प राहण्यापेक्षा बोलणे जास्त सुरक्षित वाटू लागते.

तुमचे उत्तरमला काही घाई नाही. तुम्हाला हे सगळं कसं वाटलं? तुम्ही तयार असाल तेव्हा मला ते ऐकायला आवडेल.

काय अंगलट येते

जास्त जोर लावल्याने त्यांचे तोंड आणखी बंद होते. भराभर प्रश्न, त्यांच्या गप्प बसण्याबद्दल तक्रारी, किंवा फक्त हो किंवा नाही अशी उत्तरे असलेले प्रश्न, या सगळ्यांमुळे त्यांना सोपे त्रोटक उत्तर किंवा निघून जायला कारण मिळते. प्रत्येक शांततेत तुमचेच अंदाज भरले, तर एका शब्दात होकार देऊन काहीच न सांगण्याची सोय त्यांना मिळते. उलट तुम्हीही थंड पडलात, तर संभाषण संपते, आणि त्यांना नेमके तेच हवे होते.