ਗੈਸਲਾਈਟਰ
ਇਹ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੈ ਕਿ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋੜ-ਮਰੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਕੀਕਤ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਡੋਲਣ ਦਿਓ।
ਭਿਆਨਕਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈਸਪਸ਼ਟਤਾ
ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਖੇਡੋਮੁਫ਼ਤ ਖਾਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਲ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਹਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੱਚ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵਾਪਰੀ ਗੱਲ ਛੇੜੋ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਯਾਦ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਝਲਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਛੇੜਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਇਸ ਲਈ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਾ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਬਹਿਸ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਧੂ ਸਫ਼ਾਈ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ’ਤੇ ਯਕੀਨ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲ
ਇਹ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮੈਂ ਇਹ ਕਦੇ ਕਿਹਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾ ਲਾ।
ਤੂੰ ਸੱਚੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਫਿਰ ਛੇੜਨੀ ਹੈ? ਇੰਨਾ ਕੁਝ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ?
ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖੇ ਠੋਸ ਤੱਥ ਹੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਝੁਠਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਤਾਰੀਖ਼, ਸੁਨੇਹਾ, ਹੂਬਹੂ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹੋ। ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਠੀਕ ਹੈ। ਰਿਕਾਰਡ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਵੱਲ ਵਧੋ। ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਟਾਲੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂ ਜਜ਼ਬਾਤ ਜੋੜੇ ਬਿਨਾਂ ਉਸੇ ਤੱਥ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਓ, ਅਤੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਕਈ ਵਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਓ। ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀਆਂ ਕਰੋ। ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਤੱਥ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਨਕਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਤੁਸੀਂ ਕਹੋ12 ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ’ਤੇ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗਾ?
ਕੀ ਉਲਟਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
ਆਪਣੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ’ਤੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ ਗੱਲ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਬਹਿਸ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੋਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਮਲਾ ਬਸ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਲੰਮੀਆਂ ਸਫ਼ਾਈਆਂ, ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਕਈ ਮਿਸਾਲਾਂ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ, ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਦਿਸਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹੌਲ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਹੀ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਕਤਰਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੈਲੀ ਕੁਇਜ਼ ਦਿਓ।
ਸਥਿਤੀ
- ਲੰਮੀ
ਤੋੜਿਆ-ਮਰੋੜਿਆ ਰਿਕਾਰਡ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋੜੀਆਂ-ਮਰੋੜੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਕਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਲੰਮੀ
ਮੁੜ ਲਿਖੀ ਗਈ ਰਾਤ
ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਦਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਰਾਤ ਉਹ ਘਟਨਾ ਫਿਰ ਸੁਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਪਰੀ ਸੀ: ਪੂਰੇ ਯਕੀਨ ਨਾਲ, ਨਿੱਘ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਗ਼ਲਤ। ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਸੁਨੇਹੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੱਕ।
ਗਾਈਡ ਪੜ੍ਹੋ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ): How to respond to gaslighting at work