Aanpassen

Wat het is

Aanpassen betekent dat je opzijzet wat jij wilt, zodat de ander kan krijgen wat die wil. Het is coöperatief en weinig assertief: je helpt, stemt in, past je aan of biedt excuses aan, en het conflict eindigt omdat jij het laat eindigen. Dit komt vaak voort uit echte zorg. Je ziet wat anderen nodig hebben, je hecht aan harmonie, en een klein offer lijkt een eerlijke prijs voor een goede relatie. Soms is het ook praktisch: misschien geef je gewoon minder om de uitkomst dan de ander. Mensen die als eerste naar aanpassen grijpen, zijn vaak degenen op wie anderen bouwen, en ze zijn meestal de eersten die het weer goedmaken na een meningsverschil.

Hoe het klinkt

• Prima, we doen het op jouw manier.
• Geen probleem, dat neem ik wel op me.
• Je hebt gelijk, daar had ik aan moeten denken.

Waar het helpt

Aanpassen is de juiste keuze als de kwestie voor de ander veel belangrijker is dan voor jou. Toegeven kost je dan weinig en levert de ander veel op. Het is ook verstandig als je beseft dat je ongelijk hebt: snel toegeven levert meer respect op dan een zwak standpunt blijven verdedigen. Het bouwt goodwill op waar je later op kunt terugvallen, en het houdt relaties warm tijdens kleine meningsverschillen die ze anders zouden uithollen. Als iemand overstuur is, kan een royale reactie de spanning sneller laten zakken dan welk argument ook. Gezinnen, vriendschappen en teams draaien allemaal op mensen die af en toe willen toegeven.

Wat het je kost

Als je elke keer toegeeft, verdwijnen je eigen behoeften ongemerkt. Anderen vragen misschien niet meer wat jij wilt, omdat jij alles altijd prima lijkt te vinden. Er kan wrok onder de oppervlakte groeien, en je voelt je misschien moe of over het hoofd gezien zonder te kunnen aanwijzen wanneer het misging. Sommige mensen maken er misbruik van, omdat ze weten dat een beetje schuldgevoel of vleierij genoeg is voor een ja. Je ideeën komen misschien nooit op tafel, en dat is een verlies voor iedereen, niet alleen voor jou. En als je eindelijk wel tegengas geeft, zijn mensen misschien verrast, omdat ze nooit wisten dat er iets mis was.

Je repertoire uitbreiden

Wacht even voordat je ja zegt. Als je zegt dat je erop terugkomt, heb je tijd om je af te vragen of je het echt wilt. Oefen met kleine, eerlijke voorkeuren: als iemand vraagt waar jullie gaan eten, noem dan een plek in plaats van te zeggen dat het je niet uitmaakt. Leer één vriendelijke maar duidelijke manier om af te slaan, bijvoorbeeld zeggen dat het deze keer niet lukt maar dat je hoopt dat het goed gaat, en gebruik die zonder lange uitleg. Als je wel toegeeft, breng het dan als een keuze, bijvoorbeeld door te zeggen dat je het deze keer graag doet zoals de ander wil, zodat het gezien wordt en de ander het kan teruggeven. En houd stilletjes bij hoe vaak: als jouw behoeften nooit aan de beurt komen, is het tijd om erom te vragen.